W sytuacji, kiedy niemożliwe jest karmienie dziecka bezpośrednio z piersi konieczne jest zastosowanie laktatora. W zależności od sytuacji nasze postępowanie będzie nieco odmienne.

1. GDY DZIECKO OD POCZĄTKU NIE SSIE PIERSI.

Przyczyny: wcześniactwo, choroba dziecka, oddzielenie matki od dziecka, czasowe przeciwwskazania do karmienia (np. przyjmowanie przez matkę niektórych leków).

W tej sytuacji mamy dwa cele. Po pierwsze, rozbudzić i utrzymać laktację do momentu kiedy dziecko będzie mogło być karmione  z piersi w sposób efektywny. Po-drugie, pozyskać pokarm, który będzie zabezpieczał bieżące żywieniowe potrzeby  dziecka lub w przypadku wcześniactwa będzie podawany w odpowiednim czasie. Pokarm matki dla dzieci niedojrzałych czy chorych to nie tylko pożywienie, ale i bezcenne lekarstwo. Bardzo cenna jest siara, niewielkie ilości której można podać do jamy ustnej właściwie od razu nawet wcześniakowi.

Co robimy:

  • Odciąganie (stymulację) należy rozpocząć jak najwcześniej, jeśli stan matki na to pozwala, najlepiej ok 6 godzin po porodzie, najpóźniej w 3 dobie.
  • Najlepszym laktatorem w tej sytuacji będzie laktator elektryczny klasy szpitalnej lub bateryjno sieciowy. Jeśli jest początkowo niedostępny to należy rozpocząć odciągania takim jaki mamy w posiadaniu.
  • Siarę najlepiej odciągnąć ręcznie do niewielkiego naczynia (kieliszka do leków czy kubeczka) albo zebrać do strzykawki bezpośrednio z brodawki. Każda kropla się liczy.
  • Zalecane są odciągania pełne, systematyczne, naśladujące rytm karmień dziecka, czyli co 3 godziny (6-8-10 razy na dobę) w zależności od kondycji i możliwości organizacyjnych matki. Odciągamy naprzemiennie z obu piersi w systemie 775533, czyli 7 min z jednej piersi, 7 min z drugiej, 5 min z jednej, 5 min z drugiej, 3 min z jednej, 3 min z drugiej. Można też jednoczasowe odciąganie z obu piersi  przez 15 min. Dłuższe sesje nie są zalecane. Około 10 doby kiedy pojawia się więcej pokarmu, możemy nieco zmniejszyć częstotliwość odciągnięć ale do 6-8 na dobę.
  • Bardzo ważne jest aby pokarm był odciągany systematycznie do czasu, kiedy dziecko będzie mogło być karmione z piersi w sposób efektywny.
  • ü  Warto pamiętać o tym, co ułatwi nam skuteczne odciągniecie pokarmu: ciepły okład lub prysznic na kilka minut przed odciąganiem, delikatny masaż („naganianie”) w kierunku brodawki, wygodna pozycja, atmosfera intymności, relaksu, dobry nastrój, myślenie o dziecku czy widok dziecka. Natomiast stres, hałas, niewygoda czy ból mogą ten wypływ zahamować czyniąc odciąganie nieskutecznym.
  • Bardzo ważne jest przestrzeganie zasad higieny przy stosowaniu laktatora oraz zasad przechowywania pokarmu.

2. DZIECKO SSIE PIERŚ W SPOSÓB NIEEFEKTYWNY, czyli nie chce, nie umie, ssie za krótko, za rzadko, niewłaściwie.

W tym przypadku postępujemy w sposób opisany powyżej, natomiast serie odciągnięć wykonujemy po uprzedniej próbie nakarmienia dziecka z piersi i ewentualnym dokarmieniu uprzednio odciągniętym pokarmem. Zastosowanie laktatora zapewni prawidłową stymulację laktacji oraz produkcję pokarmu odpowiednią do potrzeb dziecka.

3. Istnieje też szereg sytuacji, kiedy zalecane jest stosowanie częściowego odciągania pokarmu, np. odbarczenie piersi  przy  nawale, obrzęku czy zastoju, przygotowanie mocno wypełnionej piersi do karmienia, zwolnienie zbyt szybkiego wypływu albo przyśpieszenie zbyt wolnego celem zachęcenia „niecierpliwych” dzieci do ssania i inne. Są to sytuacje kiedy pomocna będzie indywidualna konsultacja doradcy laktacyjnego.

W każdej sytuacji kiedy niezależnie od przyczyny nie możemy karmić dziecka bezpośrednio z piersi lub karmienia są nieefektywne dobrze jest jak najszybciej skonsultować się z doradcą laktacyjnym, aby wiedzieć jakie należy podjąć działania celem ochrony laktacji.

 

 

ZASADY HIGIENY I PRZECHOWYWANIA POKARMU

Kiedy dziecko nie może być karmione piersią, wówczas w celu stymulacji laktacji oraz pozyskiwania pokarmu należy użyć laktatora. Bardzo ważne, aby pamiętać i zwracać uwagę na podstawowe zasady higieny oraz prawidłowe przechowywanie odciągniętego mleka kobiety.

Laktacja: zasady higieny

Jeśli regularnie ściągasz pokarm dla dziecka, pamiętaj o podstawowych zasadach higieny:

  • piersi wystarczy myć raz na dobę podczas kąpieli, nie ma potrzeby obmywania przed każdym karmieniem
  • należy bardzo dbać o czystość biustonosza oraz pamiętać o częstej wymianie wkładek laktacyjnych
  • wszystkie części laktatora, które mają styczność z mlekiem po każdym odciąganiu powinny być rozmontowane,umyte w ciepłej wodzie z detergentem, wypłukane oraz wyparzone poprzez całkowite zanurzenie we wrzątku, a następnie osuszone oraz przechowywane w zamkniętym pojemniku
  • raz na dobę wyżej wymienione części należy poddać sterylizacji poprzez gotowanie w wodzie przez 20 minut (do wody można dodać kilka kropel octu lub soku z cytryny, żeby na plastikowych elementach nie robił się biały osad, można też gotować w wodzie uprzednio przegotowanej)
  • w przypadku dzieci leczonych na oddziale intensywnej terapii zalecana jest sterylizacja elementów laktatora mających kontakt z mlekiem kobiety każdorazowo przed odciąganiem (opcjonalnie korzystanie z jednorazowych zestawów do laktatorów szpitalnych)
  • przed rozpoczęciem odciągania należy umyć ręce mydłem i osuszyć je czystym ręcznikiem
  • podczas przystawiania odciągacza do piersi dobrze jest unikać dotykania powierzchni lejka, który przylega do piersi

Jeśli malec przebywa w szpitalu i konieczne jest zostawianie zapasów mleka, pamiętaj o wyborze właściwego sposobu przechowywania i dokładnym oznaczeniu pojemników:

Do przechowywanie pokarmu możemy użyć specjalnych pojemników lub torebek lub innych pojemników do przechowywania żywności. Pojemniki przeznaczone do przechowywania pokarmu kobiecego są dostępne w różnych wielkościach, mają podziałkę oraz często są kompatybilne z odciągaczami pokarmu. Przed użyciem pojemnik (jeśli nie jest sterylny) należy umyć ciepła wodą z detergentem, starannie wypłukać oraz wyparzyć (dla dzieci donoszonych i zdrowych) lub wysterylizować (dla dzieci chorych i wcześniaków). Na pojemniku należy umieścić datę i godzinę odciągania pokarmu, jego objętość oraz imię i nazwisko dziecka.

Mleko kobiece – jak przechowywać pokarm dla niemowlaka?

Zasady postępowania z mlekiem kobiecym są następujące:

  • zasadniczo nie należy mieszać mleka odciągniętego w różnym czasie, ewentualnie możemy wymieszać porcje z 12-24 godzin i po uprzednim schłodzeniu
  • jeśli pokarm przeznaczony jest do zamrożenia należy zostawić nieco wolnej przestrzeni w pojemniku
  • świeży pokarm nie wymaga podgrzewanie przed podaniem
  • pokarm w lodówce może ulec rozwarstwieniu, przed podaniem należy go wymieszać
  • mleko kobiece przechowywane w lodówce należy podgrzewać  w kąpieli wodnej lub podgrzewaczu do temperatury 30-36°C
  • dziecko może też pić mleko o temperaturze pokojowej, ale nie chłodniejsze
  • mleka kobiecego nie należy gotować oraz podgrzewać bezpośrednio na palniku kuchenki ani w kuchence mikrofalowej
  • podgrzany i niewypity pokarm nie nadaje się do ponownego użytku
  • zamrożone mleko kobiece możemy rozmrażać bezpośrednio przed podaniem pod bieżącą ciepłą wodą lub w ciepłej kąpieli wodnej, rozmrożone w ten sposób mleko możemy podać w ciągu 4 godzin
  • zamrożony pokarm możemy tez rozmrażać powoli wystawiając go z zamrażarki do lodówki, tak rozmrożony i nieogrzany pokarm możemy przechowywać w lodówce jeszcze przez 24 godziny lub  w temperaturze pokojowej przez 4 godziny
  • rozmrożonego pokarmu nie wolno ponownie zamrozić
  • rozmrożonego i podgrzanego pokarmu nie można ponownie użyć
  • warto też jeśli to możliwe dziecku leczonemu na oddziale intensywnej terapii podawać  pokarm bezpośrednio po odciągnięciu, wtedy jego wartość immunologiczna jest największa.

Jeśli wozisz mleko dziecku do szpitala, pamiętaj o kilku podstawowych zasadach:

  • mleko najlepiej świeże do szpitala powinno być transportowane w torbie chłodniczej z wkładami chłodzącymi
  • zamrożone mleko należy transportować używając przenośnych lodówek z wkładami z żelem chłodzącym, a wolne przestrzenie wypełnić na przykład czystymi ręcznikami. Należy dołożyć wszelkich starań, żeby mleko nie uległo nawet częściowemu rozmrożeniu. Nie należy stosować lodu do utrzymania temperatury wewnątrz lodówki, ponieważ mleko ma niższą temperaturę zamrażania niż woda, a więc pokruszony lód jest cieplejszy niż zamrożone mleko i może je ogrzewać.
  • do transportu powyżej 18 godzin należy używać pojemników z suchym lodem.

Jak długo można przechowywać mleko dla dziecka?

Okres przechowywania pokarmu zależy od miejsca przechowywania i temperatury. Warto pamiętać, aby nie stawiać pojemników na drzwiczkach lodówki, gdzie temperatura jest zmienna.

Warunki Pokarm dla  dzieci urodzonych o czasie Pokarm dla wcześniaków i dzieci chorych
Temperatura 15-25°C (pokojowa) 8 godzin do 1 godziny
Torba chłodnicza z wkładami chłodzącymi do 24 godzin do 24 godzin
Lodówka – tylna ściana (<4°C) 2-5 dni 48 godzin
Zamrażalnik lodówki – wspólne drzwi (-10°C) 2 tygodnie 1 tydzień
Chłodziarko-zamrażarka – oddzielne drzwi (-14°C) 3 miesiące kilka tygodni
Zamrażarka (od -18°C do -20°C) 6-12 miesięcy 3-6 miesięcy

W jaki sposób dokarmiać dziecko, aby nie zaburzyć odruchu ssania?

Najlepszy sposób dokarmiania dziecka karmionego piersią to taki, który pomaga dziecku powrócić do ssania piersi. Właściwą metodę dokarmiania dziecka karmionego piersią dobiera się w zależności od wielu czynników:

  • sytuacji dziecka: jego wieku, dojrzałości, stanu ogólnego, typu zaburzeń ssania, przewidywanego czasu trwania suplementacji
  • postawy rodziców, ich umiejętności i zgody na stosowania danej metody dokarmiania
  • możliwości utrzymania higieny

Dostępne metody:

  • kubeczek, pipetka, kroplomierz, łyżeczka do karmienia
  • dreny do karmienia „po palcu”
  • dreny przy piersi (SNS lub inne)
  • butelki i smoczki specjalistyczne

Każda metoda ma wady i zalety, a możliwość dobrania właściwej jest sprawą bardzo indywidualną, warto jednak pamiętać, że nie zawsze jedynym wyjściem jest podanie pokarmu butelką, która akurat jest pod ręką.

POGOTOWIE LAKTACYJNE

Konsultacje telefoniczne w nagłych sprawach.

tel. 664 914 704